Iwona Sarnicka
Grafika

Grafika bitmapowa inaczej rastrowa.

Bitmapa jest prostokątnym zbiorem pikseli uporządkowanych w rzędach i kolumnach. Piksel (ang.picture element) stanowi najmniejszą jednostkę budującą bitmapę. Wielkość fizyczna piksela zależy od rozdzielczości, czyli od liczby pikseli przypisywanych jednostce długości. Każdemu z pikseli przyporządkowana jest wartość, a ta w komputerze zapisywana jest w systemie dwójkowym. Oznacza to, że dla każdego piksela można przypisać jedną wartość z pewnego zakresu możliwości, których liczbę określa tzw. głębia bitowa. Parametr ten oblicza się, podnosząc liczbę 2 do potęgi, której numer oznacza właśnie głębię bitową.

Podstawową wartością głębi bitowej jest cyfra 8. Obrazy 8-bitowe mają możliwość zapisania w jednym pikselu dwa do potęgi ósmej, czyli 256 wartości.

Jeśli pod te wartości podstawi się pewne barwy, np. wartość O dla barwy czarnej, wartość 255 dla barwy białej, a dla wszystkich pośrednich wartości odpowiadający im poziom szarości w efekcie powstanie macierz wartości dla obrazu w skali szarości. Wspomniane 256 wartości określa się w grafice bitmapowej mianem odcieni tonalnych lub poziomów tonalnych.

W pojedynczej płaszczyźnie rzędów i kolumn pikseli o wartościach od O do 255 można przedstawić dowolny obraz w skali szarości lub obraz barwny, dla którego liczba barw ogranicza się do 256. Taki obraz określa się jako bitmapę barw indeksowanych. Jeśli liczba odcieni szarości obrazu 8-bitowego nie wystarcza, istnieje możliwość zapisu w zwielokrotnionej głębi 16 bitowej. Wówczas każdemu z pikseli można przyporządkować jedną z 65 536 wartości. Bitmapy pełno barwne uzyskuje się przez połączenie wartości z trzech płaszczyzn bitmapowych. Każdej z nich przypisuje się 8-bitową głębię barw światła czerwonego, zielonego i niebieskiego.

Każdą z płaszczyzn określa się mianem kanału barwnego. Parametry obrazów rastrowych:

Każdą bitmapę można scharakteryzować następującymi parametrami:


Rozmiar – liczba pikseli określana poprzez iloczyn rzędów i kolumn mapy bitowej. Każdy z pikseli ma przypisane współrzędne na płaszczyźnie oraz wartość z przedziału, jaki określa głębia bitowa.


Rozdzielczość – wyrażana w standaryzowanych jednostkach „ppi” czyli liczby pikseli na cal. Parametr ten odnosi się do powierzchni, na której obraz ma być reprodukowany. Powierzchnią tą może być arkusz wydawniczy, kartka z drukarki, ramka ilustracji, okno monitora itp. Rozdzielczość wyraża stopień upakowania pikseli w jednostce powierzchni i jest ściśle powiązana z rozmiarem obrazu bitmapowego

Głębia bitowa – liczba możliwych wartości, które można zapisać w pojedynczym pikselu. W grafice bitmapowej spotyka się następujące wartości głębi bitowej, przyporządkowane odpowiednim typom i modelom obrazów:

  • Obraz 1-bitowy – model pod nieco mylącą nazwą bitmap (inaczej line-art), tylko 2 możliwe wartości dla każdego piksela, O lub l, czyli czarny lub biały;
  • Obraz 8-bitowy – model greyscale, z ograniczoną liczbą odcieni tonalnych, model indexed color z ograniczoną ilością palety barw indeksowanych lub model duotone; modele grayscale oraz indexed color mogą występować w postaci obrazów o głębi bitowej ograniczonej do 2, 3,4,5,6 i 7 bitów;
  • Obraz 16-bitowy – obraz bitmapowy w skali szarości o podwyższonej głębi;
  • Obraz 24-bitowy – pełnobarwny obraz bitmapowy w modelu RGB lub Lab;
  • Obraz 32-bitowy – obraz bitmapowy rozseparowany do modelu CMYK.

Objętość – liczba bajtów, jaką zajmuje surowy plik z obrazem bitmapowym na cyfrowym nośniku danych.

Format zapisu – struktura zapisu obrazu bitmapowego, dostosowana do jego parametrów.


Wygładzanie (ang. anti-aliasing) – technika tworzenia i przetwarzania obrazów bitmapowych zapobiegająca efektowi „schodkowania”. Ten niekorzystny efekt można zaobserwować, jeśli obraz bitmapowy ma niewielką rozdzielczość lub jeśli wartości tonalne między sąsiadującymi pikselami skrajnie się różnią, a linia zróżnicowanych pikseli przebiega na płaszczyźnie bitmapy pod kątem różnym od pionu i poziomu. Wygładzanie polega na pionowym lub poziomym, liniowym uśrednieniu wartości pomiędzy pikselami.


Zamiana obrazów bitmapowych na wektorowe

Obrazy bitmapowe można poddawać zamianie na postać wektorową, czyli wektoryzacji, a wektorowe zamieniać na postać bitmapową. Stosunkowo mniej skomplikowanym procesem jest rasteryzacja, czyli zamiana ilustracji wektorowej na bitmapową siatkę pikseli. Operacja ta wymaga zdefiniowania: modelu barwnego, w którym ma być utworzona bitmapa, rozdzielczości rasteryzacji, rodzaju tła (białego lub przezroczystego), -opcji rasteryzacji (np. wygładzanie). Proces wektoryzacji jest bardziej skomplikowany. Bogactwo treści i szczegółów obrazu bitmapowego jest trudne do przeniesienia w środowisko ilustracji wektorowych. Producenci oprogramowania prześcigają się w opracowywaniu coraz to nowych sposobów przetwarzania map bitowych na postać wektorową.

12 komentarzy

Pozostaw odpowiedź Cosetta Yankee Stanfield Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *